ortodonti tedavisi

Ortodonti Tedavisi

Ortodonti tedavisi artık son yıllarda gelişen teknolojinin diş hekimliğinde de kullanılması ve toplumun farkındalıklarının artması ile birlikte sıkça tercih edilen tedavi yöntemleri arasında yerini almıştır. Ayrıca toplumda ortodonti tedavisi daha çok diş teli tedavisi olarak bilinmekte. Fakat ortodonti sadece diş teli tedavisinden ibaret değildir.

Ortodonti Nedir?

Ortodonti diş hekimliğinin özel eğitim isteyen bir bölümüdür. Dişlerde meydana gelen düzen bozuklukları, yüzdeki düzen bozuklularının tanısı, tedavisi ve korunması alanı ile ortodonti ilgilenir. Bu tip düzensizliklere tıpta malokyüzkon denir. Ortodonti uyum sorunu olan çapraşık dişlerin ağız ve yüz ile uyumunu kontrol eden ve bu durumları önlemeyi hedefleyen ve tedavilerini yapan diş hekimliğinin uzmanlık dallarından biride denebilir.

Ortodontist Nedir?

Ortodonti alanında uzmanlaşmış diş hekimlerine ortodontist adı verilir. Diş hekimliğinde uzmanlık sınavı (DUS) girip, belli bir puan alıp, diş hekimliğinin üzerine 4 yıllık bir eğitim programına katılıp başarılı olduktan sonra diş hekimleri ortodontist unvanını almaktalar. Yalnızca diş hekimliğinden mezun olan ve ortodonti eğitimi alıp başarılı olan hekimler bu unvana hak kazanırlar. Diş ve yüzde oluşan düzensizlikleri önlemek ve tedavi etmek üzerine uzmanlaşmış diş hekimleridir.

Ortodonti Sorunları Nasıl Meydana Gelir?

Kişilerin alt çenelerinin ileride veya geride olması, iskelet sorunlarının varlığı ve çene yapısında olan uyum sorunları ortodontik sorunların oluşmasında etkilidir. Birçok nedene bağlı olarak ortodontik sorunlar oluşabilir. Ancak sıklıkla; çocukluk çağında emzik ve biberon kullanımının çok aşırı olması, parmak emmek gibi durumlar ortodontik sorunlara neden olan durumlar arasında yer alır. Ayrıca çocukların süt dişleri erken evrede kayıp edilirse, bu tür ortodontik sorunlara neden olan problemler yaratabilmektedir. Bu nedenle çocukluk çağında ağız ve diş bakımına çok özen gösterilmelidir. Unutulmamalıdır ki, yetişkinlik çağında sağlıklı dişlere sahip olunmak isteniyorsa bu çocukluk çağından geçmektedir.

ortodonti nedir

Ortodonti Tedavisine Kaç Yaşında Başlanır?

Öncelikle ortodonti tedavilerinde yaş sınırı olmadığını belirtelim. Fakat bu tedaviler için en uygun yaş aralıkları vardır. Özellikle diş teli tedavisi 9 ile 14 yaş aralığında uygulanırsa, büyük avantajlar sağlar. Çünkü çocuklar bu yaş aralığında hızlı biçimde büyürler ve eğer tedavi bu yaşlarda başlarsa aynı hızla tedaviye de başarılı olarak cevap vereceklerdir.

9 yaşına bir çocuğa tedavi başlandığında yaklaşık 13 ile 14 yaşına kadar bu hastanın takip edilmesi gerekir. Çünkü gelişim çağında olan bir hastadır. Genç yaşlarda dokuları tekrardan şekillendirmek daha kolay olduğu için tedavide daha kolay ve daha başarılı olmakta. Küçük yaşlarda çapraşık dişlerin tedavisi çok daha kolay olabilmektedir.

Yetişkinler ise sıklıkla estetik kaygılarından ve sorunlarından dolayı ortodontistlere gitmektedir. Bazı durumlarda ise diş kayıpları veya dişeti hastalıklarının sebep olduğu kaymaların tedavisi için ortodontiste giderler. Kişilerin çenelerinin ilerde veya geride olması da hastaları ortodontiye götürmektedir.

Dişler Neden Çapraşık Olur?

Birçok nedene bağlı olarak dişlerde çapraşıklık sorunları olabilir. Genetik nedenli olabileceği gibi, çocukluk dönemlerinde aşırı biberon ve emzik kullanımı, parmak emmek gibi nedenlerde sonradan edinilen nedenler arasındadır. Erken yaşlarda müdahale edilirse, basit aprey kullanımları sonrasında kolaylıkla tedavi edilecektir.

Bazı durumlarda çocuklar çene kemiğinin boyutunu annesinden, diş boyutlarını ise babasından alır. Bu tip durumlarda bazen çene büyük diş küçük veya diş büyük çene küçük olabilir. Bu durumun tedavisi de ortodontiden geçmektedir.

Ortodonti Tedavi Süreci

Ortodontist ilk olarak hastanın detaylı muayenesini yapacak ve sonuçlara göre alternatif tedavilerinde olduğu bir tedavi planı çıkararak hastaya sunacaktır. Her hastada tedavi teknikleri farklılıklar gösterebilir. Çünkü herkeste ortodontik sorunlar ve sorunların boyutları aynı değildir. Hekim hastayı tedavi süreci hakkında bilgilendirerek ortak bir karar almaya çalışır. Birkaç örnek vermek gerekirse, yer tutucu, diş teli, lingual diş teli, çene genişletici gibi apreyler ile tedavi başlanabilir.

Eğer hekim gerekli görürse bazı durumlarda ortodonti tedavisi sırasında diş çekimine gidebilir. Fakat bu her tedavide diş çekileceği anlamına gelmez. Yer kazanmak adına yapılan diş çekimleri sayesinde komşu dişlerin beklenmedik hareketlerini engellemek için yapılır. Tedaviden sonra dişler arasında boşluk olmayacaktır.

Çene kemiği ileri veya gerideyse, ileri ortodontik sorunlar varsa sorunun şiddetine göre ortognatik tedaviye gidilebilir. Eğer ortodonti tedavisi ile çene sorunları tedavi edilmez boyutaysa, ağıza braketler yerleştirilir ve çene ameliyatı yapılarak tedavi edilir.

Yapılan tedavi planından sonra, hasta ve hekim aynı fikirdeyse diş tellerinin takılma aşamasına geçilebilir. Dişer hekim tarafında diş telleri için hazırlanır ve sonrasında takım aşamasına geçer. Hasta rahat bir pozisyonda koltuğa yatar ve dudakları yana doğru çekilir. Bu aşamada ekortör adı verilen aletten yardım alınır. Bu sayede hekim ağız içinde rahatlıkla çalışabilir. Ekartör sayesinde ön ve arka dişler rahatça görünür. Diş telleri takılırken dişlerin kuru olması gerekmekte, bunun için tükürüğü emen aletler işlem sırasında kullanılacaktır. Çeşitli maddelerden yapılan braketler dişlere uygulanır. Şeffaf görünümde olup, diğer türlerine göre daha az belli olan braketlerdir.

Ortodonti Tedavisinden Sonra Pekiştirme

Tedavi bittikten sonra, dişlerin geldiği konumları korumak adına ve tekrar eski hallerine dönememeleri için pekiştirme tedavisine başlanır. Pekiştirme tedavisinde sabit ve çıkarılabilir özellikte olanlar kullanılabilir. Ortodonti tedavisinin ardından istenilen diş yapısına kavuşmak mümkün. Fakat tedaviden sonra dişler yeni konumlarından eski konumlarına dönmeye çalışacaklardır. Eski konumlarına dönmemeleri için pekiştirme apereyleri kullanılarak, dişlerin yeni konumlarından kalması sağlanır. Kasların yeni yerlerine alışması gerekir. Bu süreçte ise dişer yeni konumlarını terk etmemelidirler. Bunlar apereyler ile sağlanır. Eğer aperey kullanımı olmazsa pekiştirme tedavisi yapılmamış olur ve dişer eski konumlarına geri dönerek bütün tedavi boşa gitmiş olur. Ancak pekiştirme tedavisi yapılırsa, istenilen diş dizilimi yakalanıp düzenli ve yeterli bir diş bakımı ile hasta hayatına devam edebilir.

Sık Sorulan Sorular

Dişlerinde çapraşıklıklar olan birçok kişi bu durumdan çok rahatsız ve rahat bir gülüş bile sergileyememektedir. Bu nedenle estetik açıdan kişileri oldukça zorlamakla birlikte, diş aralarının iyi temizlenememesi demektir. Buda çürük oluşumuna neden olarak ağız ve diş sağlığı sorunları ile karşılaşmaya neden olacaktır. Tedavi yalnızca estetik görünüm için değil, sağlık açısından da çok önemlidir.

Braketler dişlere uygulanan kuvvetler ile birlikte hareket eden yapılardır. Eğer braket düşerse, artık kuvvet dişe gelmiyor demek ve tedavinin sekteye uğradığı anlamına gelir. Braket düşmesi halinde acilen tekrar yapıştırılması gerekir

Braketlerin düşmemesi için ise, aşırı soğuk, sıcak ve asitli gıdalardan uzak durulmalıdır. Bu tür gıdalar braket düşmelerine neden olabilirken, sert gıdalarda aynı etkiyi yapmaktadır.

Çapraşık dişlerin düzeltilmesi için braket adı verilen teller kullanılmaktadır. Fakat gelişen teknoloji sayesinde artık dişlerin görünmeyen arka kısımlarına braketler, şeffaf braketler ve porselen braketler uygulanarak hastanın estetik kaygısı azaltılmaktadır.

  • Tedavisi sürecinde özel olarak üretilen ortodontik diş fırçaları ile her gün düzenli olarak 3 defa dişlerin fırçalanması gerekmektedir. Ayrıca ara yüz fırçaları ile braket araları temizlenmeli ve ağız gargaraları ile ağız içi hijyeni desteklenmelidir.