kanal tedavisi nedir

Kanal Tedavisi

Kanal tedavisi konusuna tam olarak geçmeden önce, ilk olarak dişin yapısı hakkında bilgi sahip olmak gerekir. Herhangi bir sorunu olmayan sağlıklı bir dişin dış kısmında görünen kısımda kron, diş etinin alt kısmı ise kök olarak adlandırılır. Biraz daha detaya girersek; kron kısmın dışında sert tabaka olarak diş minesi, altında dentin ve en dipte ise pulpa dokusu bulunur. Kök kısmına bakıldığında dış tabaka sement ve iç tabaka ise kronda bulunan pulpa yapısının kök ucuna kadar uzanan bir yapıdadır. Bahsettiğimiz pulpa dokusu sinir, damar ve bağ dokuları açısından çok zengin bir yapıya sahiptir. Dişin beslenmesi ve canlılığı pulpadan sorumludur. Diş siniri denilen yapı aslında pulpa olup, kanal tedavisi pulpa yapısına uygulanmaktadır.

Kanal Tedavisi Nedir? Nasıl Yapılır?

Kanal tedavisi toplumda dişin sinirlerinin alınması işlemi olarak bilinir. Bir bakıma bu tabir doğrudur. Çünkü az önce yukarıda bahsettiğimiz pulpa tabakasında kanal tedavisi gerçekleşir. Dişin pulpa tabakasını olumsuz yönde etkileyen durumlar söz konusu olduğunda diş hekimliğinde kullanılan özel teknikler ve sistemler ile kron ve kök kanallarının içinden girilerek dişin damarları ve sinirleri temizlenir. Tedavi esnasında kanalların yapılarına göre değişen eğeler ve kanalın derinliğini ölçen özel cihazlar, röntgen teknikleri ve dezenfeksiyonlar bir arada kullanılmaktadır.

Artık günümüzde gelişen teknoloji sayesinde çok rahat bir şekilde kanal tedavileri yapılabilmekte ve tek seansta işlem bitmektedir. Fakat bazı durumlarda birden fazla seans gerekebilir. Dişin canlılığı, enfeksiyon seviyesi gibi birçok etken seans sayısında etkilidir. Kişiden kişiye ve diş yapısına göre seanslar ve kanal morfolojisinde değişimler olabilir.

Elde edilen verilere göre kanal tedavisinin başarı oranları %95 oranındadır. Uzun zaman antibiyotik kullanımları, kronik travmaların etkisi kanal tedavisin başarılı olma oranlarını olumsuz etkileyerek düşürmektedir. Kanal tedavisinde amaç dişi mümkün olduğunca uzun süreler boyunca ağızda tutmak ve ağız içindeki işlevselliğine devam etmesidir.

Günümüzden yıllar önce geriye gidersek, pulpa yapısında değişik nedenlere bağlı olarak enfeksiyon geliştiğinde tek tedavi yolu dişi çekmekti. Ancak günümüzde kanal tedavisi sayesinde dişler çekimden kurtarılabilmekte.

Kanal Tedavisi Neden Yapılır?

Yukarıda bahsettiğimiz pulpa dokusu her zaman kendisini toparlayamayabilir. Canlılığını kayıp etmeye başladığında veya tamamen canlılığını kayıp ettiğinde kanal tedavisi yapılmaktadır. Dişi ağızda tutmak ve çekimden uzak tutmak için yapılmaktadır. Mikroorganizmalar önce mine dokusuna oradan dentine geçerek pulpa dokusuna ulaşırlar ve kanal tedavisi yapılması zorunlu bir hal alır. Bunların dışında yaşamam travmalar ile kırılan dişe veya travmaya bağlı olarak dişin kök ucundaki sinirlerin bağlantılarında sorunlar olabilir. Bu tip durumlarda da tedavi olarak kanal tedavisi tercih edilmektedir.

İlk etapta kendiliğinden gelişen baskı sonucunda ağrılar ve geceleri uykudan uyandıracak kadar şiddetli diş ağrıları başlar. Alınan ağrı kesiler bir noktadan sonra işe yaramaz ve kişiyi diş hekimine götürür. Bu ağrıların bir tek nedeni vardır, oda pulpanın enfekte olmasıdır. Bu süreçte antibiyotik kullanılırsa semptomlar hafifleyebilir ancak kesinlikle tedavi edici etkisi yoktur. Sadece kanal tedavisinin zamanını ileri bir tarihe alabilir, fakat eninde sonunda kanal tedavisi yapılmak zorundadır. Pulpada oluşan enfeksiyonun büyüklüğüne göre tekrar ağrıların başlaması çok çabukta olabilir, aylar sonrada tekrar başlayabilir. Ancak baskı altına enfeksiyon alındığında aynı zamanda dirençte kazanmaktadır. Buda başarılı sonuçların alınmasını olumsuz olarak etkileyecektir.

Bazı durumlarda ilerleyen enfeksiyonlara karşı kanal tedavisi uygulansa bile istenilen sonuç alınamayabilir. Bu tip durumlarda dişin kök ucuna bir cerrahi girişim ihtiyacı doğabilir. Kök ucuna yakım konumda olan kısım pencere biçimde açılarak iyileşme sergilemeyen dokular temizlenir. Sonrasında kapatılır ve işlemin adına apikal rezeksiyon yani kök ucu ameliyatı adı verilir. Endodontik tedaviler cerrahi teknikler ile bir araya gelirseler istenilen sonuçlar daha kolay alınabilir.

Kanal tedavisine giren birçok diş uzun yıllar boyunca ağız içindeki işlevselliğine devam ederken, bazı kanal tedavili dişler aylar sonra veya yıllar sonra sorunlar çıkartabilir. Bu tip durumlarda ise kanal tedavisi yenileme işlemi yani retreatment uygulanır.

Pulpa Dokusu Neden İltihaplanır?

Ağız içi yapısı ve yaptığı görevlerden dolayı mikrop ve bakteri üretmeye çok elverişli bir ortamdır. Düzenli olarak ağız ve diş bakımı yapılmazsa bakteri oluşumları dişin pulpasına kadar ulaşır ve ağrılara neden olmaya başlar.

Pulpaya ilerlemesi için öncelikle dişlerde küçük çatlaklar oluşur. Önce bu çatlaklardan geçerek mineyi geçer ve dentine ulaşır ardından pulpaya yani diş sinirlerine ulaşmış olur ve diş ağrıları başlar. İlerledikçe diş canlı yapısını kayıp edecek ve tedavi edilmezse diş kayıpları yaşanacaktır.

Bunların yanında ilerlemiş dişeti hastalıkları da tedavi edilmezse, kök ucunda enfeksiyon oluşabilir. Bunun sonucunda diş canlılığını kayıp edebilir.

Ağız kısmına alınan travmalardan sonra dişin kan dolaşımında sorunlar olabilir ve damar sinir yapısı hasar görebilir. Buda dişin canlılığını yitirmesine neden olacaktır.

Kanal Tedavisinden Sonra Ağrı Olur mu?

Kanal tedavisi bir seansta tamamlanmışa, tedaviden sonraki 2 gün ağrının fazla olması normal olarak karşılanır. Fakat ısırma sırasında oluşacak hassasiyet hissi 15 gün kadar devam edebilir. Her kişide farklılıklar gösterebileceğini de hatırlatalım. Verdiklerimiz genel sürelerdir.

Apsenin tekrarlaması veya şişme olması beklenmeyen ve istenmeyen bir durumdur. Bu tip durumlar ile karşılaşılırsa, röntgen çekilerek detaylı araştırma yapılır ve gerekli olursa kanal tedavisi yenilenir.

Kanal Tedavisi Ne Kadar Sürer

Kanal Tedavisi Yapılan Dişte Enfeksiyon Tekrarlar mı?

Her ne kadar yüksek başarı oranlarına sahip bir tedavi yöntemi olsa da, kesinlikle kanal tedavisine giren bir diş bir daha ağrı yapmaz veya tekrar enfekte olmaz diye bir bilgi vermek doğru olmaz. Çünkü bunun garantisini hiç kimse vermez. Buna benzer sorunlar ile karşılaşmamak için ilgili dişin düzenli periyotlar halinde takip edilmesi gerekir. Oluşacak küçük sorunlar büyümeden küçük müdahaleler ile rahatlıkla giderilebilir. Bazen küçük bir kırık soruna neden olabilir. Buraya yapılacak küçük bir müdahale ile sorun büyümeden çözülebilir. Fakat kırıklar tedavi edilmez veya dolgu düştüğünde yenilenmezse buradan bakteriler tekrardan pulpaya ulaşarak enfeksiyona neden olabilir.

Kanal tedavisi sonrasında eğer lezyonlarda beklenen iyileşmeler olmazsa, veya ilerleyen dönemlerde tekrar lezyon oluşumları söz konusu olursa, apikal rezeksiyon veya kanal tedavisi yenileme işlemi gündeme gelebilir.

Kanal Tedavisi Yenileme Nedir?

Bazen kanal tedavisi başarısız olur ve istenilen sonuç alınamaz ve kanal tedavisi yenilemeye ihtiyaç duyulabilir. Yenileme yapılırken ilk olarak kron bölgeyi hekim kaldırır ve sonrasında kök kanallarına ulaşılarak, kanal dolgusu için kullanılmış olan malzemeler özel olarak tasarlanmış ilaçlar yardımı ile temizleme işlemi gerçekleştirilir. Köklerin içi solüsyonlar kullanılarak dezenfeksiyon işlemi yapılır. Eğer hekim gerekli görürse geçici olarak kapatır ve hastayı ikinci seansa çağırır. Beklenen iyileşme gerçekleştikten sonra kanallar tekrar doldurulur ve gereken dolgular uygulanarak kanal tedavisi yenileme işlemi son bulur.

Kanal Tedavisi Neden Başarısız Olur?

Kanal Tedavisi Fiyatları Ne Kadar?

Fiyat konusunu ilk belirleyen etken sorunlu dişin kanal sayısıdır. Ayrıca tedavinin yapılacağı il, klinik ve hekim gibi etkenlerde kanal tedavisi fiyatlarını etkileyen faktörler arasında. Arka tarafta yer alan büyük dişlere uygulanacak olan kanal tedavisi fiyatları diğer ön tarafta olan küçük dişlere oranla daha maliyetli olacaktır. TDB’nin yayınladığı fiyat listesine bakarak kök kanal sayısına göre ortalama fiyat çıkartılabilse de, kesinlikle bu fiyatlar klinikten kliniğe değişim gösterecektir. Bu nedenle diş hekimine muayene olup, net bir fiyat almak en sağlıklısıdır.

Kanal Tedavisi Nasıl Yapılır?

İlk aşama ilgili dişe lokal anestezi yapılarak başlar. Sonrasında bütün çürükler temizlenir ve eğer dolgu varsa kaldırılır. Sonrasında dişin pulpa yani sinir kısımlarına girilir. Özel olarak dizayn edilmiş sistemler ile solüsyonlar yardımı ile köklerin içindeki uzantılar temizlenerek alınır.

Hastanın enfeksiyon riski veya kronik bir sorunu yoksa işlem tek seferde tamamlanır ve kalıcı dolgu yapılarak işlem sonlanır.

Bir seansa daha ihtiyaç varsa, kanalların içine ilaçlar konulur ve dişin üst kısmı geçici dolgu ile kapatılır. Hasta hekimin belirlediği tarihte tekrar gelir ve geçici dolgu kaldırılarak işleme devam edilir. Gereken iyileşmeler sağlanmış ise dişin üst restorasyonu yapılarak kanal tedavisi son bulur.

Hastalar herhangi bir ağrı veya acı hissetmezler. Bütün işlemler lokal anestezi altında yapılmaktadır. Sadece sürekli olarak ağız açık kaldığı için hastalar zorlanabilir. Ayrıca işlem sırasında baskı hissi yaşanır.

Sık Sorulan Sorular

Kanal tedavisini takip eden iki gün ağrı olması normaldir. Kanal tedavisinden sonra ki gün, ağrı kesiciye ihtiyaç olacak kadar ağrı olursa, ağrı kesici alınabilir. Şiddetli ağrı olmadığı müddetçe yaşanan ağrılar normal olarak kabul edilir ve giderek ağrılar azalır. Çiğneme sırasında ağrı veya hassasiyet hissi ise 15 gün içinde yavaş yavaş ortadan kalkacaktır. Çünkü dişin sinirlerine müdahale edilmiş ve yara iyileşmesinin tamamlanması gerekir.

Ancak yeni kanal tedavisi değil, eski bir kanal tedavili diş ağrı yapmaya başlamışsa hemen vakit kayıp etmeden diş hekimine gidilmesi gerekmekte.

İlk yapılacak az önce dediğimiz gibi hekime başvurmaktır. Çekilen röntgen incelenerek sorunun kaynağı bulunur. Geceleri diş sıkma sorunu olanlarda bu sorun olabileceği gibi, enfeksiyonda tekrar oluşmuşta olabilir. Kanal tedavisinin neden başarısız olduğu tam olarak netleştirilir ve sonrasında tedavi planı hazırlanır.

Başarılı bir kanal tedavisi ise, kişi ağız ve diş bakımına özen gösteriyorsa, düzenli diş hekimini ziyaret ediyorsa, çok uzun yıllar boyunca kanal tedavisi sağlıklı şekilde kalacaktır.

Kanal tedavisi yapılan dişlerin eksi yönlerine bakarsak; sinirler ve damarlar alındığından dolayı kanlanma istenilen boyutlarda olmaz ve daha kırılgan olurlar. Ancak bu dezavantaj dişe uygun yapılacak kaplamalar sayesinde giderilerek, diş korumaya alınabilir. Bu nedenle kanal tedavisi gören dişin üst yapı restorasyonu gerçekten çok önem taşımakta.